प्रदेश

सप्तकोसी नदी बीचको ढुंगा फुटाउने प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिको विरोध 

उकेरा संवाददाता


इटहरी : गत फागुन ८ गते मोरङको विराटनगरमा आयोजित एक कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले सप्तकोसीको बीचमा रहेको एउटा ढुंगाले जेटबोट चलाउन अवरोध गरेको भन्दै त्यसलाई फुटाउनु पर्ने बताएका थिए।

प्रधानमन्त्री ओलीको उक्त अभिव्यक्तिको किराँती समुदायले विरोध गरेका छन्। 

खुवालुङ संरक्षण अभियानका अभियन्ता इन्द्रहाङ खम्बु (राई) उक्त ढुंगा (खुवालुङ) आफूहरूको सभ्यतासँग जोडिएकाले फुटाउन नहुने माग गर्छन्। 

‘‘खु’ भनेको नदी ‘वा’ भनेको पानी र ‘लुङ’ भनेको ढुंगा हो। किराँतीहरूको धार्मिक तथा ऐतिहासिक आस्थाको केन्द्रलाई ‘खुवालुङ’ भनिएको हो,’ खम्बुले भने, ‘मानव सभ्यताको सुरुवात नदी किनारबाटै भएको हुँदा ब्रह्मपुत्र नदी पछ्याउँदै आउँदा हाम्रा पुर्खाहरूले त्यही खुवालुङलाई देवता मानेका थिए। त्यहीँ खुवालुङको पूजा गरेपछि पुर्खाहरू तमोर, अरुण र दुधकोसी पछ्याउँदै जाँदा वल्लो किराँत, पल्लो किराँत र माझ किराँत बन्न पुगेको हो।’ 

उक्त ढुंगा धनकुटा र उदयपुरको सिमाना क्षेत्रमा पर्छ। 

‘दुधकोशी पछ्याउँदै जानेहरू कालान्तरमा कुलुङ, थुलुङ, बाहिङ, खालिङ, बाम्बुले, बान्तवा, दुङमाली भए। अरूण नदीतर्फ जानेहरू मेवाहाङ, याम्फु, लोहोरुङ भए। तमोर नदी पहिल्याउनेहरू आठपहरिया, छिलिङ, छिन्ताङ, मुगाली भए,’ उनले थपे, ‘हाम्रो किराँती मुन्दुमी नाक्छोङ, धामी, माङपाहरूले धार्मिक कार्य गर्दा खुवालुडमा आएर शक्तिआर्जन गरी आफ्नो कार्यसिद्धि गर्ने हुँदा यो ढुंगालाई किराँतीहरूको मुन्दुमी शक्ति केन्द्रको रूपमा लिने गरिन्छ।’

खुवालुङको छेउमा सुनसरीको धार्मिक स्थल बराह क्षेत्र, कोकाहखोला, चतरा धाम छन्। ऐतिहासिक तथा पुरातात्त्विक महत्त्वको मैनामैनी गढी पनि नजिकै छ। महत्त्वपूर्ण धार्मिक तथा सांस्कृतिक पहिचान विषय भएकाले त्यसको संरक्षणमा लाग्न किराँतीहरूले सुझाएका छन्। 

किराँतीहरूले उक्त ढुंगा फुटाउन नहुने भन्दै प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राईलाई ज्ञापनपत्र बुझाइसकेका छन्। 

मुख्यमन्त्री राई पनि किराँती भएकाले खुवालुङको संरक्षण हुनेमा उनीहरू ढुक्क छन्। मुख्यमन्त्री राईले पनि खुवालुङको संरक्षण जरुरी रहेको बताएका छन्। पहिला आफू जानकार नभएको स्वीकार्दै उनले अब वैकल्पिक माध्यमबाट समाधान खोजिन बताए। 

उनको जस्तै तर्क छ, हतुवागडी गाउँपालिका अध्यक्ष प्रेमकुमार राईको। भोजपुरको हतुवागढी गाउँपालिकाको छेउमा पर्ने खुवालुङबारे आफूहरूले पनि चासो दिएको उनले बताए। 

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

सम्बन्धित समाचार

कर्णालीमा एमाले मन्त्रीको राजीनामापछि रिक्त मन्त्रालयको जिम्मेवारी भण्डारी र केसीलाई

नेकपा माओवादी केन्द्रका नेतासमेत रहेका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीले एमाले मन्त्रीको राजीनामापछि रिक्त रहेको आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालय, उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्रालयको जिम्मेवारी....

कर्णालीमा एमालेका तीन मन्त्रीको राजीनामा स्वीकृत

कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीले शुक्रबार आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्री प्रकाश ज्वाला, सामाजिक विकासमन्त्री दल रावल र उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरणमन्त्री नन्दसिंह बुढाको राजीनामा....

'मेहनत गरे गाउँमै कमाउन सकिन्छ'  

यो उनको दैनिकी हो। पूर्वी पहाड (ताप्लेजुङ, पाँचथर, इलाम) वा भारतको दार्जिलिङ घुम्न आएका पर्यटक उनको डेरीमै पुग्छन्। उनी संकलित दूधबाट चिज बनाउँछन्। त्यही चिज....

सुर्खेतको सिस्नेरी बस्तीमा आगलागी, नौ घर जले

बराहताल गाउँपालिका–९ स्थित सिस्नेरी बस्तीमा भएको आगलागीबाट नौ घर पूर्णरूपमा जलेको वडाअध्यक्ष युवराज कार्कीले जानकारी दिए। ‘आगो नियन्त्रण गर्न प्रहरी र स्थानीय तत्काल खटिएका थिए।....

गण्डकी प्रदेश : माओवादी केन्द्रका दुईजना मन्त्रीले दिए राजीनामा

आन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्री हरिबहादुर चुमान र भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारीमन्त्री लेखबहादुर थापाले मुख्यमन्त्री पृथ्वी सुब्बा गुरुङसमक्ष राजीनामा पत्र बुझाएका हुन्। माओवादी केन्द्रको संसदीय....