शिक्षा

बुर्जुवा शिक्षामा भविष्य खोज्दै पूर्वलडाकुका सन्तान 

विनय बाह्रकोटी


इटहरी - धनुषा जनकपुरका स्थायी बासिन्दा अभिषेक पासवानले तत्कालीन माओवादी युद्धमा आमा गुमाए। बुर्जुवा शिक्षा खारेज गरेर जनवादी शिक्षा लागु गर्ने युद्धमा लागेकी अभिषेककी आमाको २०६१ सालमा धनुषामा तत्कालीन राज्य पक्ष र माओवादीको भिडन्तमा परेर मृत्यु भयो। नेपालमा १२ वर्ष चलेको युद्धमा १७ हजार नेपालीले ज्यान गुमाए। 

जनवादी शिक्षा लागु गर्ने लडाइमा आमा गुमाएका अभिषेक बुर्जुवा शिक्षामै भविष्य खोजिरहेका छन्। अभिषेक अहिले कक्षा ९ मा अध्ययनरत छन्।

‘आमाको माया नपाई बाल्यकाल बित्यो, साथीहरूका आमाले गरेको माया देखेर आफ्नी आमा भएको भए भनेर सम्झना आउँछ’ उनी भन्छन्। 

‘बुबाको आर्थिक अवस्था कमजोर छ, उच्च शिक्षा पढाउन सक्ने क्षमता छैन,’ उनी भन्छन्, ‘खान लाउनै धौधौ पर्ने अवस्थाका कारण भविष्यबारे चिन्तित छु।’

अभिषेकको चाहना इन्जिनियर बन्ने छ। ‘१० कक्षासम्म त निःशुल्क पढ्न पाइन्छ त्यसपछिको शिक्षा कहाँबाट खर्च जुटाएर लिने होला?’ उनी प्रश्न गर्छन्। 

कक्षा ९ कै जेहेन्दार छात्रा हुन सुस्मीता लिम्बु। उनका बुबाको पनि युद्धकै क्रममा मृत्यु भयो। बुबा गुमाएको खास सम्झना नभए पनि अहिले सुन्दा निकै नराम्रो मान्छिन् उनी । त्यही साइनोले सहिद विद्यालयमा पढ्नै मौका पाएकी छिन् उनले। घरको आर्थिक अवस्था कमजोर भएकाले उनकी आमा वैदेशिक रोजगारीमा छिन्। 

सुम्मीता र अभिषेक श्री सहिद स्मृति माध्यमिक विद्यालयमा अध्ययनरत छन्। बुर्जुवा शिक्षाको विरुद्धमा लडेको तत्कालीन माओवादी लडाकुका सन्तानले भने जनवादी शिक्षाको सुईको पनि पाउन सकेनन्। उनीहरूका लागि सहारा बनेको छ सहिद स्मृति विद्यालय। नेपालभरि यस्ता विद्यालय ५ वटा सञ्चालनमा छन्। 

विद्यालयको स्थापना कालदेखिकै शिक्षिका हुन् रिता फुयाँल। सहिद परिवारकी सदस्य उनका बुबा जनवादी शिक्षाका योद्धा हुन्। जनवादी शिक्षाकै लागि युद्धरत अवस्थामा उनका बुबाले बलिदान दिए। तर उनी अहिले त्यही शिक्षा प्रणाली मार्फत ज्योति फैल्याउने अभियानमा छिन्। 

अहिले उनी बाबुआमा गुमाएका विद्यार्थीको अभिभावक हुनुमा गर्भ गर्छिन्। सशस्त्र युद्धलाई नजिकबाट नियालेकी उनी युद्धले धेरै सामाजिक परिवर्तन गरेको बताउँछिन्। जनवादी शिक्षाको माग भए पनि बुर्जुवा शिक्षा बाध्यता भएको उनको तर्क छ। उनले भनिन्, ‘नेपालको शिक्षा पद्धति कामयाबी भएको छ छैन भन्ने कुरा अझै बहसकै विषय हो।’ 

युद्धमा अभिभावक गुमाएका छोराछोरीका लागी भनेर खोलिएका विद्यालयमा अहिले आफन्तहरूले समेत ठाउँ पाउन थालेका छन्। सुरुमा ८६ जनाबाट सुरु भएको विद्यालयमा अहिले ५ सयको हाराहारीमा विद्यार्थी छन्। 

राज्य र युद्धरत दुवैतर्फका पीडित अहिले सहिद स्कुलमा अध्ययनरत छन्। द्वन्द्व पीडित बालबालिकालाई एक्लोपन महसुस हुन नदिन विद्यालयले विभिन्न रचनात्मक काम गर्ने गरेको प्रधानाध्यापक शिवचन्द्र राई बताउँछन्।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

सम्बन्धित समाचार

मन्त्रीको स्वार्थ नमिलेपछि शिक्षक सेवा आयोग ५ महिनादेखि पदाधिकारीविहीन 

नियुक्तिमा ढिलाइ हुँदा आयोगका नियुक्ति, सरुवा, बढुवासँगै नीतिगत काम ठप्प भएका छन्।  गत भदौमा लोक सेवा आयोगका अध्यक्ष उमेशप्रसाद मैनालीको नेतृत्वमा शिक्षक सेवा आयोगका पदाधिकारी....

बीएन्डसीलाई सम्बन्धन दिने निर्णय सच्याउन काँग्रेसको माग 

‘बारम्बार यस्ता हस्तक्षेपका कार्य गर्नु खेदजनक र आपत्तिको कुरा हो,’ काँग्रेसले निकालेको विज्ञप्तिमा भनिएको,‘शिक्षामन्त्री स्वयंले प्रक्रिया मिचेर विश्वविद्यालयको स्वायत्ततामाथि हस्तक्षेप गर्दै राजनैतिक दबाब सृजना नगर्न....

यो वर्ष असार १ गतेबाट नयाँ शैक्षिक सत्र सुरु हुने

जेठ भित्र सबै परीक्षा सक्ने र कोरोना भाइरसका कारण साबिकको विद्यालय छाडेर पायक पने स्थानमा पुगेका विद्यार्थीलाई स्थानान्तरण गर्ने बाटो समेत खुला गर्ने निर्णय मन्त्रालयले....

विद्यालय स्थानान्तरण सहज, कक्षा १० मा पनि अब भर्ना हुन सकिने

यस अगाडिको नियमावलीमा कक्षा ९ सम्म मात्र भर्ना हुन सकिन्थ्यो। नियमावलीले कक्षा नौ मा जुन विद्यालयमा रजिस्ट्रेसन फाराम भरेको हो त्यहीबाट मात्र एसइईको परीक्षा दिन....

शिक्षककै सर्टिफिकेट नक्कली !

आयोगको तिसौँ वार्षिक प्रतिवेदन अनुसार २७ जना शिक्षक÷शिक्षिकालाई झुटा शैक्षिक प्रमाणपत्र पेस गरेको दाबी गर्दै विशेष अदालतमा मुद्दा दर्ता भयो। त्यो सूचीमा १ जना विद्यालय....